– इमान तामाङ
नेपाली राजनीतिको मियो नेकपा (एमाले) अहिले एक गम्भीर आत्मसमीक्षा र नयाँ संकल्पको दोसाँधमा उभिएको छ । भर्खरै सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको परिणामले हामीलाई एउटा स्पष्ट ऐना देखाएको छ । निर्वाचनमा व्यहोर्नु परेको यो क्षति कुनै प्राविधिक कारणले मात्र होइन, बदलिँदो समाजको मनोविज्ञान र विशेष गरी नयाँ पुस्ताको अपेक्षालाई ठम्याउन नसक्दाको परिणाम हो । अब पनि पुरानै सोच र नेतृत्व शैलीमा टाँसिरहने हो भने आगामी निर्वाचनको परिणाम झन् कष्टकर हुने पक्का छ ।
अहिलेको समय ‘जेन्जी’ अर्थात् नवयुवा पुस्ताको हो, जसले राजनीतिमा लामा र पट्यारलाग्दा भाषण होइन, हातैमा नतिजा र प्रविधिमा आधारित पारदर्शी कार्यशैली खोजिरहेको छ । भर्खरैको निर्वाचनमा युवा मतदाताको एउटा ठूलो हिस्सा परम्परागत राजनीतिको विकल्प खोज्दै अन्यत्र मोडिनुको मुख्य कारण पार्टीभित्र पुस्तान्तरणको अभाव नै हो । समाज यति तीव्र गतिमा अघि बढिसक्यो कि ४० वर्षअघिको अनुभवले मात्र आजको आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स र डिजिटल युगका चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्न सम्भव छैन । त्यसैले, “मैले मात्र जान्दछु र अरूले सिक्न बाँकी छ” भन्ने दम्भलाई त्यागेर अहिलेको अनुभवी नेतृत्वले ४० वर्षमुनिका युवाहरूलाई पार्टीको साँचो सुम्पिन कन्जुस्याइँ गर्नुहुँदैन ।
यो नेतृत्व हस्तान्तरणको प्रक्रिया केन्द्रबाट मात्र होइन, स्थानीय वडा, पालिका र जिल्ला कमिटीहरूबाट सुरु हुनुपर्छ । जब एउटा वडा कमिटीमा २०–२२ वर्षको ऊर्जावान् युवाले नेतृत्व गर्ने अवसर पाउँछ, तब मात्रै पार्टीमा नयाँ सोचको सुरुवात हुन्छ । नयाँ पुस्तासँग नयाँ भिजन छ, प्रविधिको ज्ञान छ र संसार बदल्ने आँट छ । नयाँ पुस्तालाई जिम्मेवारी दिँदा पार्टीमा एउटा उत्साह र ऊर्जा जाग्नेछ, जसले निराश भएका कार्यकर्तामा नयाँ आशा भर्नेछ । यदि हामीले आगामी निर्वाचनमा एमाले समर्थक र आम जनसमुदायलाई फेरि एकढिक्का बनाउने हो भने उनीहरूले खोजेको जस्तो ‘स्मार्ट’ र ‘डाइनामिक’ नेतृत्व अघि सार्नुको विकल्प छैन ।
निर्वाचनमा भएको हारलाई जितमा परिणत गर्ने एक मात्र अचुक औषधि भनेकै ‘पुस्तान्तरण’ हो । पुराना नेताहरूले अब ‘मेन्टर’ वा मार्गदर्शकको भूमिकामा रहेर नयाँ पुस्तालाई कार्यकारी अधिकार दिनुपर्छ । युवा पुस्तालाई आकर्षित गर्न अब पार्टीका बैठकहरू डिजिटल हुनुपर्छ, नीतिहरू प्रविधिमैत्री हुनुपर्छ र पार्टीका एजेन्डाहरू युवाले बुझ्ने सरल भाषामा सम्प्रेषण हुनुपर्छ । नेतृत्व हस्तान्तरण गर्नु भनेको पुराना नेताको अपमान होइन, बरु उहाँहरूले जीवनभर सिञ्चित गरेको विचारलाई आधुनिक युग सुहाउँदो बनाएर जोगाउनु हो ।
अन्त्यमा, राजनीति अब केवल सेवा मात्र रहेन, यो एक विशेषज्ञता पनि भइसक्यो । नयाँ पुस्ताका डाक्टर, इन्जिनियर, प्राविधिकहरूलाई वडादेखि केन्द्रसम्मै स्थान दिएर एमालेलाई ‘नयाँ युगको पार्टी’ बनाउनु आजको आवश्यकता हो । जब ‘जेन्जी’ पुस्ताले मागेको जस्तो आधुनिक नेतृत्व स्थापित हुन्छ, तब मात्रै एमालेप्रति गुमेको विश्वास फर्कनेछ र आगामी निर्वाचनमा एमाले फेरि पहिलो शक्तिको रूपमा उदय हुनेछ । हारबाट पाठ सिकौँ, अहंकार त्यागौँ र नयाँ पुस्तालाई नेतृत्व सुम्पिएर एमालेलाई पुनर्जीवित गरौँ ।
